Niyazi UYAR *   Mutlu musmutlu bir tünekleri vardı. Odacıkları küçük, mini minnacıktı. Çoğalmışlardı az zamanda. Mutlu, huzurlu bir tünek olmaları başka tüneklerden kuşçukların aralarına katılmasını sağlıyordu. Hepsinin aynı anda tüneyeceği, oturacağı bir yer yoktu. Yer bulamayan benim tüneğim yok deyip ciyak ciyak ciyaklamıyordu. “Yoksul evlerinde her gün tele asılan havlu misali…” yaşayıp gidiyorlardı işte!   Mutluluğun düşmanı çok olur gülüm, dost düşman… en çok da sarı çi

Niyazi UYAR* Geniş alanın ortasında Bir kürsünün gerisinde Mikrofonu elinde Ses olmuş çocuklara. Elinde mikrofon, Yürekle beyin yan yana, Ne ajitasyon ne gösteri Umut olmuş gençliğe. Okuduğu ilim irfan, Kafasında aydınlık yarın, Yüreğinin her köşesinde ben, Sevda olmuşuz yarınlara. Gizli sevdası uzaklarda, Dikişsiz ak libası sırtında, Göğsüne işlenmiş nergisin beyazı, Gelecek olmuşuz gençliğe… Bir onu, bir gizli sevdasını, Bir de kendinden parça evladını, Alıp gitse kimsesiz

Niyazi UYAR* Gönlü yalnızdı. Ormanlıkta ağaç arar gibi, değildi ama ağacı gönülle açıklamak olur muydu hiç? Sadece, gönlü yalnızdı seveni edeni çoktu çünkü! Onunla konuşmak, bir şeyler sormak için sıradaydılar adeta. Bu ne ak düşen sakallara ne de dökülmüş saçlaraydı. Bu birikime, bu özü sözü birliğe idi. Özü sözü bir olmak demek adam olmak demekti. Adam gibi adamın tanımı işte budur. Sözlükte yazılanlar bu kadar etkileyici olur mu mesela? İlk gençlik yıllarından beri, iki yü

Niyazi UYAR * Deli esiyor lodos, Hem de ne deli? Salıncak gibi sallanıyor koca gemi, Aha şimdi, aha battı batacak! Ölüm korkusu güvertede, Ölüm korkusu geminin her yerinde Ölüm kokusu Marmara’nın yağlı paslı sularında, Ben, seni düşünüyorum arabalı vapurunda…   Bir çığlıkla başladı, ölüm korkusu, Sonra dualar, dualar... Okuma bilenler okudu üfledi, Bilmeyenler yakım yakım yalvardı, Ben hep seni düşündüm arabalı vapurunda. Boz Atlı Hızır olup uçup gelsen, Boz Atlı Hızır olup ç

Niyazi UYAR * Bir semtin adı değilsin gülüm, Aşkın tarifsiz tanımı, Geceler boyu rüya, Gündüzler boyu hayalsin. Sen bir semtin adı değilsin gülüm.   Senin sevdan, Ateşlerde yanmak… Senin sevdan, Ateşlerde yanmak da olsa, Vaz geçmemek.   Senin sevdan gülüm, Lüzumlu, lüzumsuz her yerde, Zikretmektir adını. Ahdim olsun, Durdukça dünya, Haykırmaktır adını arşa aleme!   Sen sevdamın adısın gülüm, Nasıl unuturum? Gün yirmi dört saat, Yıl üç yüz altmış beş gün, Yıllar, çok yıllar… B

Niyazi UYAR * Ceren, geçimsiz bir evin tek çocuğuydu. Evde söylenen her söz, bir kavganın işaret fişeği gibiydi, suskunluk bile gürültüye dönüşürdü. O yüzden erken yaşta dışarıya tutundu. Hip hop giyinen, hayata umursamaz bakan Cenk’le ve onun çevresiyle arkadaşlığı da böyle başladı. Zamanla ailelerden koptular. Henüz çocuk denecek yaşta, ama çocukluklarını geride bırakmış gibi davranarak birlikte yaşamaya başladılar. İşleri yoktu, düzenleri yoktu; baba parasıyla dönen, nerey

Niyazi UYAR * Bu yazımda, toplumların, bireylerin hürriyetinde bahsetmeyeceğim. Bu akşam biraz geyik yapmak, biraz nalına mıhına vurmak istedi canım gün yarına evrilmeden. Hani, “eller tatlı uykusunda ben senin derdindeyim,” diyen aşığın bu güfteyi yazdığı zamana üç beş saat varken. Ben bu cümleleri yazdığımda tavuklardan gayrı kimler uykunun pençesindedir kim bilir? Nasıl bir başlangıç ama dost, hiç tesadüf edebildin mi, bugüne kadar böyle absürt bir giriş yaptığıma? Amacım

Niyazi UYAR * Kaç gündür, kapısını açan, ziline basan birileri olmamıştı. Bu sokak Emekliler Sokağı idi. Kimsenin kimseyle, doğru dürüst bir hasbihali yoktu. Sokakta oturanlar yolda karşılaştıklarına istekli isteksiz, başlarını sallayıp selam verirse ne âlâ, vermezse de bir şey olmaz. Zaten kimse kimseye doğru dürüst selam vermediği için yadırganmazdı. Emekliler Sokağı değil, kimsesizler mezarlığıydı sanki. Dursun Bey yalnızdı, hiç evlenmemiş, bir başına yaşayan biriydi. İhti

Niyazi UYAR * Sevmişti, Hem de çok, Kız başına dile gelmiş, “Al beni dolaştır, Teneffüs aralarında!” Demişti.   Sevmişti, Hem de çok Demişti, “Yetmiyor bu iki yüz metrelik yol, Dolaştır teneffüs aralarında Özgürlüğü yaşayayım seninle, Kokunu içime çekeyim doyasıya…”   Sevmişti, Hem de çok Erkek özgürlüğünün yol yordam bilmezine. İlanı aşk etmişti Kız başına. Dağlar denizler kadar sevmişti, Kopup gelmişlerdi dağ başlarından Kadının kafes içinde yaşadığı diyarlardan.   Sevmişti

Niyazi UYAR * 24 Ocak tarihsel olarak, aydınlığın boğulmaya çalışıldığı gündür. Ben bunu iki açıdan değerlendiriyorum:   24 Ocak, Turgut Özal’ın, karma ekonomiden liberal ekonominin gerekleri diye (!) ünlü 24 Ocak kararlarını(!) açıkladığı gündür. 1980 yılında alınan bu kararların daha katı uygulanması için, 12 Eylül Askeri darbesinin yapıldığını söyleyen iktisatçılar da vardır. 24 Ocak üretim ekonomisinden vazgeçip bugün yaşadığımız ağır ekonomik bunalımın temellerinin atıld

Niyazi UYAR * Kazandın bu savaşı, Kazıyıp geçtin yeşili, Kazıyıp geçtin maviyi, Karşı duran insana, Mahlukata Savaş açtın…   Al senin olsun, Kara, kapkara bir tabiat, Al senin olsun, Kirli, kipkirli bir deniz, Al senin olsun, Para pul, mal mülk Al senin olsun.   Ne kaldı ki, Kuruttun sevgiyi, Yok ettin, Yeşili maviyi, Al senin olsun   Oğulsuz uşaksız Bir dünya. Biz gidiyoruz, Biliyoruz,  Tez zamanda sen de geleceksin, Sana da kalmadı Sana kalmayacak bu dünya. Al senin olsun,

(Her Edebi Eser İnsan Kalbinin Sessiz Coğrafyasıdır) Kerem AYDIN* Kerem AYDIN * NİYAZİ UYAR, ÖYKÜ, 136 sayfa, Haziran 2024, LİMAN YAYINLARI, Ankara * Niyazi Uyar’ın Mavi Yürekli Öyküler adlı kitabı, çağdaş Türk öyküsünde giderek geri plana itilen bir alanı ısrarla savunur: İnsanın iç dünyasını, gösteriye kaçmadan, ajitasyona başvurmadan anlatma cesaretini... MAVİ YÜREKLİ ÖYKÜLER adlı eserde, yalnızca tematik bir

Niyazi UYAR *                     En güzelleri, en çirkinleri, en güzel giysilerini giymişlerdi Gülümser'in kına gecesinde. Kınaları Hint ellerinden getirttiğini söylüyordu köyün tek eskici bakkalı Topal Mevlüt. Topal Mevlüt, namazında niyazında bir adamdı da kimsenin aklına öyle üçe satmış, beşe satmış  gibi şeyler gelmezdi. Zaten onlar da öyle üçü, beşi bilecek durumda olsalar birikimlerini ona teslim etmezlerdi iki kilo şeker, iki kilo pirinç uğruna... Kınalar hastır, yakı

Niyazi UYAR * Efendi, seçkin, asil anlamında bir sözcüktür. İsimlere eklenerek, hitap edilene itibar etmek için kullanılır… Ne derler? Hakkı Efendi, İsmail Efendi, Agâh Efendi, Seyyah Efendi, Hüseyin Efendi… Aziz Atatürk meclis konuşmalarında, dost meclislerinde nasıl seslenirdi? “Efendiler, yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz!” Aziz Atatürk, hitabelerinde bu naif sözcüğü bilerek isteyerek kullanmıştır. Bu naif sözcük onun lisanında daha bir anlam kazanır ki, hitap edilen kişinin

Niyazi UYAR * 1- Doğum tarihi muallaktır ya, Belki de doğduğu yerde öyledir. Nerde doğmuş olabilir? Tarlada, belki de evin bir odasında, Kim bilir?   Öyle, öyle işte! Olup gitmiş, Tesadüfen doğmuş, Tesadüfen ölmemiş, Tesadüfen yaşamış, Ve de tesadüfen okumuş! 2- Şehirde, Kaç gün, kaç ay kaç yıl geçmiş, Anasız babasız? İşte öyle, tesadüfen olup gitmiş her şey!   Yok yok yok… Ne tesadüfü? Yalnızlığın bedeli bu, Fukaralığın bedeli bu, Tesadüf bu, tesadüf! Ne tesadüfü? Emek var e

Niyazi UYAR * Benim esinim ilkbahar, Senin sonbahar. Seninki kopuştur dalından, Tükeniştir, hesaplaşmadır. Benim esinim ilkbahar! Benimki uyanıştır, Yeniden başlamadır hayata, Kavuşmadır, Sımsıkı sarılmaktır yaşama, Sımsıkı sarılmadır yeni baharlara… Benim esinim Nazım’dır, Ariflerin Ahmet! Kemallerin Yaşar! Bozkıra ışık Tonguç'tur, Bozkıra kılavuz Yücel... Benim esinim, İlkçağda Aristo, Yakın çağda Fikret… Benim esinim Mustafaların yücesi, Kemallerin en olgunu, Benim esinim,

Niyazi UYAR * Türkiye henüz çağ atlamamış(!) ortaokullar köylere kadar yaygınlaşmamış; ilköğretim sekiz yıla çıkarılmamıştı. Kerem, okumak için ilçesi Demirci’ye gittiğinde daha on bir yaşındaydı. Birkaç aile birleşip bir ev kiralamışlardı. Çünkü tek başına bir aileninev kiralamaya gücü yetmezdi. Ev sahipleri de insafsızdı, iki misli kira ister, bir de “canın isterse tut” derlerdi. Öğrenci çoktu, ev azdı; bunu bildiklerinden kasım kasım kasılır, sümüklerini çeke çeke konuşurl

Niyazi UYAR * 06.30 saatin ziliyle uyandım. Biraz sağa sola dönmek, keyif yapmak geçti içimden. Yapamadım, fırlattım attım yorganı. Yatak da sıcacık kalkmak ıstırap geldi, delik deşik olmuştu uykum, uyuyamamıştım zaten. Ama sabaha karşı biraz dalmışım. İstemeye istemeye hazırlanmaya koyuldum. Uğur'a baktım, uyuyordu daha, kıyamadım "birkaç dakika daha uyusun yavrucak." Annemiz kahvaltıyı hazırlamaya başlamıştı çoktan, yardım etmeliyim, yetişemeyiz yoksa, yaşam paylaşmaktır, d

Niyazi UYAR * Asıl adı: Seyyid Ali İmâdüddin’dir! Türk halk edebiyatında üç Nesimi vardır. Biri yakın zamanda Sivas Madımak’ta katledilen Nesimi Çimen, diğeri 17. Yy’da yaşayan Kul Nesimi ve 14 Yy.’ın son çeyreği ile 15.Yy’ın ilk çeyreğinde yaşayan Seyyit Nesimi. Benim üzerinde duracağım, 14. Yy. Da yaşayan ve inandığı dava uğruna derisi yüzülen Seyyit Nesimi. Seyyit Nesimi'nin yaşamına dair yeterli bilgi yok, olanlar da menkibelere dayanıyor. Beni düşünceleri uğruna bedel öd

Niyazi UYAR * Sağlık Mahallesi, 180 Sokak’ın haşmetli bir ağacıydı fıstık çamı. Yol kenarlarına, kaldırımlara belediyelerin diktiği meyvesiz baharlık yazlık ağaçlara, ağaç dersek, fıstık çamına ne demek lazım gelir? Köpek adlı öykünün vukuu bulduğu mekânın hemen yanı başındaki iki katlı terk edilmiş viran evin yanında bir başka viran ev daha vardır, işte o viran evin bahçesindedir fıstık çamı. Eski evin, eski günlerinin mutluluğundan eser kalmamış, bir yalnızlık öyküsünün kon