top of page

AFYONKARAHİSAR


8I İL - 8I ŞİİR

*

DOĞAN SOYDAN

*

03

*

AFYONKARAHİSAR

*

TARİHÇE:

Afyonkarahisar adı; M.Ö II. yüzyıldan günümüze değin insanların geçim kaynağı olarak bu bölgede yetiştirilen haşhaş bitkisinden elde edilen özsu anlamındaki OPIUM sözcüğünün Afion olarak söylenmesinden dolayı Afyon adını almıştır. Zamanla her ikisi birleştirilerek  Afyonkarahisar olmuştur. Halk dilinde "Afyon" adı kullanılır.


Afyonkarahisar’ın tarihi MÖ 3000 yılına uzanmakta. MÖ 2000’de HattilerinFriglerin  daha sonra da Persler ve  Roma İmparatorluğu egemenliğine girmiştir. Roma İmparatorluğu'nun MS 395 yılında bölünmesiyle Bizans topraklarında kalmış ve "Akronion" adı verilmiş. 12. yüzyılın sonlarına doğru Türk egemenliğine geçmiş, Anadolu Selçuklu Devleti'nin Kösedağ Muharebesi'nde aldığı yenilgi sonucunda, Afyon'un da içinde olduğu bu bölge, Vezir Sâhib Ata Fahreddin Ali denetimine verilmiş ve 1275 yılında Afyonkarahisar'ın başşehir olduğu Sâhib Ataoğulları Beyliği kurulmuştur.

Osmanlı döneminde ilk önceleri "Karahisar-ı Devle," "Karahisar," adıyla anılan bu yerleşim yeri, 1684 yılından itibaren "Afyonkarahisar" olarak anılmaya başlamıştır.


Afyonkarahisar, Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktası olan Büyük Taarruz'un karargâh ve harekât merkezi konumunda rol oynamıştır. 26 Ağustos 1922 sabahı Mustafa Kemal Paşa'nın Kocatepe'de verdiği emirle başlayan taarruz, Türk ordusunun Yunan işgaline son vermesini sağlamış; Afyon Karahisar, Dumlupınar ve Uşak hattında ilerleyerek Yunan kuvvetlerini geri çekilmeye zorlamış ve 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi zaferle sonuçlanmıştır. Afyonkarahisar'ın kurtuluşu 27 Ağustos 1922'de gerçekleşmiş, şehirdeki işgal kuvvetleri tamamen püskürtülmüştür. Günümüzde Kocatepe, Zafertepe, Çalköy ve Dumlupınar bölgeleri Zafer Yolu adıyla anılmakta, her yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlamaları kapsamında binlerce kişi tarafından ziyaret edilmektedir.


SOSYAL YAŞAM


Afyonkarahisar, Türkiye'nin üç bölgesinde toprakları olan bir kenttir. Büyük kısmı Ege Bölgesi'nde bulunur. Dazkırı, Dinar ve Evciler ilçelerinin bir bölümü Akdeniz Bölgesi sınırları içine girer. Doğu ve kuzeydoğudaki topraklar İç Anadolu Bölgesi'ne uzanır. Önemli merkezleri birbirine bağlayan kara ve demir yolları Afyonkarahisar'dan geçer. Bu özellikleriyle Afyonkarahisar, yolların ve bölgelerin kesiştiği bir merkezdir. İlin geçim kaynağı genel olarak tarım ve hayvancılığa dayanır. Tarım, öncelikle dağlar arasında yer tutan ovalarda bahçe tarımı tipindedir. Mevsimlik sebze üretimi ile birlikte meyve üretimi de büyük oranda yapılmaktadır. Sulu tarımın yapıldığı yerlerde bol miktarda sebze üretilir. Mermercilik, termal turizmi ve gastronomi sektörlerinde Türkiye içinde ve uluslararası alanda isim yapmıştır. Özellikle mermer yatakları bakımından zengin bir ilimizdir. 2005 yılı itibarıyla büyüklü küçüklü 355 mermer işletmesinin faaliyet gösterdiği Afyonkarahisar'da zengin ve kaliteli mermer yataklarının işletilmesi ve işlenmesi, sektörün hızla gelişmesini sağlamıştır. Türkiye'de blok mermerin üçte biri Afyonkarahisar İscehisar'da çıkarılmaktadır.


Afyonkarahisar, termal kaplıca turizmi açısından da dünyaca ünlü şehirler arasında yer alır. 4 kaplıca bölgesi bulunur. Bu bölgeler Gazlıgöl, Gecek, Hüdai ve Ömer Kaplıcası’dır. Kaplıca bölgelerinin her biri kendine özgü yapıları ile farklı şifa kaynağıdır. İçerdiği özel bileşenler sayesinde fiziksel ve psikolojik hastalıkların tedavisinde takviye olarak tercih edilen kaplıcalardır. Özel coğrafyası ve iklimi ile birçok kaplıca bölgesine sahip olan Afyonkarahisar, dinlenme ve tatil için tercih edilen bir kenttir. Türkiye genelinde en çok tercih edilen kaplıca bölgesi olarak bilinmekte ve ziyaret edilmektedir.


***

AFYON

 

Raylar dizi dizi akar her biri bir yandan

Size selam getirir Manisa’dan, Aydın’dan

Kocatepe, Keltepe seyrederken Afyon’u

Dilinde bir özgürlük türküsü, mutluluktan.

 

Seyitler Deresi’yle sulanırken ovalar

Eber Gölü kol açmış, dereleri kucaklar

Dalga dalga Acıgöl, Dazkır’ın ortasında

Çiçek kokar, gül kokar Emirdağ havasından.

 

Ağustosun otuzu yakıldı meşalesi

Anıt Parka dikildi istiklâl âbidesi

Kadınana şifa dağıtırken sularından

Güneş başka doğar Afyon ovasından.

 

“Dumlupınar geçilmez,” bilir taşlar kayalar

Düşman mezarda bile o günleri sayıklar

Yurdun bekçisiyiz kadın, erkek, oğul, torun

Özgürlüğe koşarız her birimiz bir yandan.


8I İL - 8I ŞİİR / Doğan Soydan

Yorumlar


bottom of page