KİTAP OKUYALIM

Nurten B. AKSOY

*

BÜLBÜLÜ ÖLDÜRMEK ve TESPİH AĞACININ GÖLGESİNDE

Yıllar önce, çocukluğumda okuyup unuttuğum, ama zihnimin bir köşesine yerleşmiş bazı kitaplar vardır, bazen bir sahaf dükkanında ya da eskicinin tezgahında rast geldiğimde, birden yüreğimi hızla çarptıran. İşte o an eski bir tanıdığa rastlamış gibi heyecanla o kitabı elime alıp sarılırım ona. Bir yıl önceydi, bir sahafın kapı önü tezgahında rastladım Harper Lee'nin BÜLBÜLÜ ÖLDÜRMEK kitabına. Şöyle bir elime alıp sayfalarını çevirdim, isim tanıdıktı ama çok da bir şey hatırlamadım, tekrar okumak üzere kitabı satın aldım.

Eve gelip okumaya başladığımda birden bire sanki çocukluk arkadaşlarımı bulmuştum; Scout, Atticus, Jem... sayfaları çevirdikçe adeta gülümsüyorlardı bana. Sonra bu isimler sese büründü; yıllar yıllar önce radyoda çocuklar için akşam üzerleri yayınlanan 'Arkası yarınlar'da dinlediğim konuşmaları çınladı kulağımda. Bir kez daha heyecanla okudum, her bir satırında hatırlayarak ve çocukluğuma dönerek.

Neyse efendim, bir iki hafta önceydi eskicilik yapan bir komşumun tezgahında yine bir kitap dikkatimi çekti. Kapağı BÜLBÜLÜ ÖLDÜRMEK'e benziyordu, biraz dikkatle baktığımda yazarının yine Harper Lee olduğunu gördüm. Kitabın adı TESPİH AĞACININ GÖLGESİNDE idi ve BÜLBÜLÜ ÖLDÜRMEK kitabının devamıydı. Gerçekten bu kitabı görünce hem şaşırmış, hem bir edebiyat öğretmeni olarak bu kitaptan haberdar olmadığım için utanmış, hem de çok sevinmiştim. Hemen aldım kitabı ve okuyup bitirdim. Şimdi de size tanıtmaya ve tavsiye etmeye geldi sıra...

BÜLBÜLÜ ÖLDÜRMEK

1960 yılında yayımlandığından bu yana bütün edebiyatseverlerin gönlünde özel bir yer edinen, Pulitzer ödüllü Bülbülü Öldürmek, Amerika'nın güneyinde yaşanan ırkçılığı ve eşitsizliği bir çocuk kahramanın, Scout Finch'in gözünden anlatıyor.

Harper Lee, kullandığı yalın ama çarpıcı dil aracılığıyla adalet, özgürlük, eşitlik ve ayrımcılık gibi hâlâ güncel temaları, Scout'ın büyüyüş öyküsüyle birlikte dokuyarak, iyilik ve kötülüğü hem bireysel hem de toplumsal düzeyde mercek altına alıyor.

Bir 'zenci'nin haksız yere suçlanması üzerinden gelişen olaylar; önyargılar, riyakârlık, sınıf ve ırk çatışmalarıyla beslenen küçük Amerikan kasabasının sınırlarını aşıp, insanlar arası ilişkide adaletin ve dürüstlüğün önemini anlatan evrensel bir hikâyeye dönüşüyor. Etkileyici gerçekliğiyle ürperten, 'insani' vurgusuyla sarıp sarmalayan, çağdaş dünya edebiyatının en önemli ve özgün örneklerinden biri olan 357 sayfalık bu klasik roman, 2014 yılında Ülker İnce çevirisiyle tekrar basılmış.

"İstediğin kadar saksağanı vur vurabilirsen ama unutma, bülbülü öldürmek günahtır."

TESPİH AĞACININ GÖLGESİNDE

Amerikan edebiyatının başyapıtlarından biri olan, Pulitzer ödüllü Bülbülü Öldürmek'in unutulmaz karakteri Jean-Louise "Scout" Finch, 20 yıl sonra New York'tan çocukluğunun geçtiği kasabaya, babası Atticus Finch'in yanına, yuvaya dönüyor. Çocukluğunda eşitlik, doğruluk ve adalet kavramlarıyla kişiliğinin yapı taşlarını oluşturan babası Atticus'un hayal kırıklığı yaratan değişimi, artık 26 yaşında genç bir kadın olan Scout'u derinden etkiliyor.

Harper Lee'nin bilge kaleminden çıkan ve daha yayınlanmadan son yılların en büyük edebiyat olayı haline gelen Tespih Ağacının Gölgesinde, bir tarihsel dönemi güçlü ve gerçekçi çağrışımlarla aktarmakla birlikte, güncelliğiyle de bir eserin kendi devrini aşabileceğinin en nadide kanıtlarından biri...

237 Sayfa olan kitap 2015 yılında yani BÜLBÜLÜ ÖLDÜRMEK'TEN tam 55 yıl sonra, onun devamı olarak yazılmış ve yayınlanmış.

Gelelim yazarımız HARPER LEE'ye. (1926-2016)

Amerika-Alabama doğumlu olan yazar iyi bir eğitim almış, bir kaç kısa öyküden sonra 1960 yılında ünlü Bülbülü Öldürmek romanını yazmış. Yazarın tek romanı olan bu eser o dönemde çok başarılı bulunmuş, büyük başarı kazanarak filme de çekilmiş. "Bülbülü Öldürmek" ilk yayımlandığında satış rekorları kırmış ve yazarını kısa sürede üne kavuşturarak, ona 1961 Pulitzer Edebiyat Ödülünü kazandırmış. Ardından bir yıl sonra Gregory Peck'in başrolünü oynadığı bir filmde beyazperdeye aktarıldığında da Oscar almış. Bu romanın böylesine büyük başarı sağlamasının nedeni, olayların çocuk ruhuna ve hayal gücüne uygun bir şekilde değerlendirilmesiydi.

Ancak Harper Lee bir daha roman yazmamış. Fakat 3 Şubat 2015 tarihinde yaptığı açıklamayla, Go Set a Watchman adlı yeni romanının 14 Temmuz 2015 tarihinde yayımlanacağını duyurmuş.

Bülbülü Öldürmek kitabının devamı niteliğindeki roman, ilk romanın 20 yıl sonrasında yine Alabama eyaletinde geçmekte ve ilk eserdeki küçük çocuğun büyüdükten sonra, siyahların verdiği mücadeleye verdiği destek etrafında gelişen bir örgüye sahipti.

İYİ OKUMALAR