HAZİRAN AYDINLIĞI

YAŞAR NURİ ÖZTÜRK

*

10 yıl önce 22Haziran 2016'da Türk İslam Profesörü, gazeteci, yazar, avukat, siyasetçi, İstanbul Ünivrsitesi İlahiyat Fakültesi kurucu dekanı Yaşar Nuri Öztürk vefat etti. 22 Haziran 1945 yılında doğan Öztürk doğum gününde kansere yenik düştü. Time Dergisinin "20.Yüzyılın En Önemli Kişileri" listesinde kamuoyunca belirlenen yüz isim arasında ilk 10 arasına girmişti.

AY AYDINLIĞI

*

Kuşku olmasın bir gemiyi suda yüzdüren kocaman tekne değildir salt, o geminin her bir çivisi, cıvatası, yelkeni, direği, kaptanı, tayfası kendine göre ama vazgeçilmez bir rol sahibidir. Bu ülkeyi de bugüne getiren her bir yurttaş ister Fatih Sultan Mehmet olsun, ister Ulubatlı Hasan mutlaka kendine göre anlamlı katkılarda bulunmuştur. Ne var ki onları bir ATATÜRK'le yanyana getirdiğimizde sadece bir kişi seçeceksek aralarından ATA'nın önde geleceğini çoğunluğumuz kabul ederiz.

İşte kurguladığımız AY AYDINLIĞI etiketiyle seçtiğimiz odur.

O ayda ölen, bize göre ülkemize, insanlığa türlü yönden katkısı olan en önemli kişisine farkındalık yaratmak için AYın AYDINI seçilecektir. Biz onu seçeriz de, siz ötekini... Hiç önemli değil; hepsi değerlidir.

Bu seçimler de her ayın son haftasında yapılacaktır.

İLK AY AYDINIMIZ PROF. DR YAŞAR NURİ ÖZTÜRK

YAŞAR NURİ ÖZTÜRK

*

Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk, (D: 5 Şubat 1951, Sürmene/Trabzon – Ö: 22 Haziran 2016, İstanbul) İlahiyatçı-Akademisyen-Yazar

Yaşar Nuri Öztürk, akademik çalışmaları, yazıları ve televizyon programlarıyla Türkiye’de modern ve Kur’an merkezli İslam anlayışının yayılmasına önemli katkılarda bulunmuş bir düşünür olarak hatırlanmaktadır

Yaşar Nuri Öztürk, Türkiye’nin yetiştirdiği en önemli ilahiyatçılardan, hukukçularından, akademisyenlerinden ve düşünürlerinden biri olarak hem bilim dünyasında hem de halk arasında büyük bir yer edinmiştir. Onun hayatı, fikirleri ve eserleri, modern çağda dinin nasıl anlaşılması gerektiğine dair cesur ve yenilikçi bir bakış açısı sunar.

KISACA Y. N. ÖZTÜRK

Yaşam ve Eğitim

Bayburtlu bir anne ve Trabzonlu bir babanın çocuğu olarak doğdu. Çoğu Çaykara'da bulunan Niyazoğlu sülalesindendir. İlk eğitimini babasından Kur'an okuyarak aldı ve dokuz yaşında hâfız oldu.

İlk ve orta öğrenimini Bayburt’ta tamamladıktan sonra Trabzon İmam Hatip Lisesi’ni birincilikle bitirmiştir

Ardından İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü ve İstanbul Üniversitesi’nde ilahiyat ve hukuk eğitimi almıştır

Akademik Kariyer

Öztürk, 12 yıl imamlık ve vaizlik yaptıktan sonra Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde “Kuşadalı İbrahim Halveti” konulu doktorasını tamamlamış ve 1986’da İslam tasavvufu alanında doçent olmuştur

Fransa’daki Grenoble Üniversitesi’nde akademisyen olarak çalışmış, New York’ta misafir profesör olarak “İslâm Düşüncesi” dersleri vermiştir

1993 yılında İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nin kurucu dekanı olarak atanmış ve 2002’ye kadar dekanlık yapmıştır

Eserleri ve Dini Görüşleri

Yaşar Nuri Öztürk, Kur’an merkezli ve hurafelerden arındırılmış bir İslam anlayışını savunmuş, “Kur’an’daki İslam” adlı eseri Türkiye’de en çok satan din kitaplarından biri olmuştur

Toplamda elliden fazla kitabı ve çok sayıda makalesi bulunmaktadır. Öztürk, Türkiye’de “Kur’an Müslümanlığı” anlayışının öncülerinden biri olarak tanınmıştır

Siyasi Kariyer

Öztürk, 3 Kasım 2002 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi’nden İstanbul milletvekili seçilmiş, daha sonra CHP’den istifa ederek 16 Şubat 2005’te Halkın Yükselişi Partisi’ni kurmuştur

2009'da partinin genel başkanlık görevinden istifa etmiştir

Ödüller ve Uluslararası Çalışmalar

1978 ve 1982 yıllarında Türkiye Millî Kültür Vakfı Ödülü’nü kazanmış, ABD, Avrupa, Orta Doğu, Balkanlar, Güney Kore ve Japonya’da İslam ve insan hakları temalı konferanslar vermiştir

Ölümü

Yaşar Nuri Öztürk, 22 Haziran 2016 tarihinde İstanbul’da vefat etmiştir. Ölümünden önce mide kisti nedeniyle tedavi görmüş ve kemoterapi sürecini kamuoyuyla paylaşmıştır

Yaşar Nuri Öztürk’ün Kişisel ve Aile Kökeni

Yaşar Nuri Öztürk, 5 Şubat 1951’de Trabzon’un Sürmene ilçesinde dünyaya geldi. Karadeniz’in kültürel zenginliği içinde büyümesi, onun hem manevi hem entelektüel gelişiminde belirleyici oldu. Ailesi, dini bilgiye değer veren bir yapıya sahipti; bu nedenle küçük yaşlardan itibaren Kur’an eğitimi aldı ve Arapça öğrenmeye başladı. Çocukluğunda başlayan bu ilmi merak, ilerleyen yıllarda onu Türkiye’nin en yetkin ilahiyatçılarından biri hâline getirdi.

Akademik Kariyerinin Temel Aşamaları

Trabzon’dan İstanbul’a Uzanan Eğitim Yolculuğu

İlk ve orta öğrenimini Trabzon’da tamamlayan Öztürk, daha sonra İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne yerleşti. Burada klasik İslam bilimleri eğitimi alırken aynı zamanda modern felsefe ve hukuka yönelik ilgisi arttı.

İlahiyat ve Felsefe Eğitimindeki Derinlik

Eğitim hayatı boyunca İslam hukuku, kelam, felsefe ve tasavvuf üzerine yoğun çalışmalar yaptı. Yurt dışında çeşitli akademik programlara katılarak uluslararası düzeyde araştırmalar yürüttü.

İslam Düşüncesine Getirdiği Yenilikçi Yaklaşımlar

Kur’an Merkezli Modern Yaklaşım

Öztürk’ün İslam anlayışında en belirgin nokta, “Kur’an’a dönüş” çağrısıdır. Ona göre İslam, hurafelerden arındırılmalı, dini pratikler doğrudan Kur’an’ın ışığında yeniden ele alınmalıdır.

Uluslararası Çalışmalar ve Konferanslar

Dünyanın birçok ülkesinde konferanslar veren Öztürk, özellikle modern çağda İslam’ın nasıl yorumlanması gerektiği konusunda geniş kitlelere hitap etti.

Siyasi Hayatı

Milletvekilliği Dönemi

2002 yılında İstanbul Milletvekili olarak TBMM’ye giren Öztürk, laiklik, demokrasi ve dini özgürlükler konusunda aktif çalışmalar yaptı. Siyasi kariyeri boyunca dini siyasete alet eden yaklaşımlara karşı net bir tavır sergiledi.

Eserleri ve Bilime Katkıları

En Bilinen Eserleri

Yaşar Nuri Öztürk’ün en tanınan kitaplarından bazıları:

Kur’an’daki İslam

Allah ile Aldatmak

Türkçe İbadet

İslam’da Reform

Kur’an-ı Kerim Meali (Türkiye’de en çok okunan meallerden biri)

Bu eserler, hem akademik çevrede hem de halk arasında büyük yankı uyandırmıştır.

Akademik Yayınları

Ulusal ve uluslararası dergilerde yayımlanan çok sayıda makalesi, İslam düşüncesinin modern çağa uyarlanması konusunda önemli bir literatür oluşturur.

Fikirleri ve En Çok Tartışılan Görüşleri

Akılcılık Temelli Din Anlayışı

Öztürk’e göre İslam’ın özü akıl, vicdan ve adalettir. Bu yaklaşımı, bazı çevrelerce desteklenirken bazıları tarafından eleştirilmiştir.

Hurafelerle Mücadele

Toplumda yer etmiş dini hurafelerle mücadele eden Öztürk, bu tavrıyla geniş bir kitleye ilham vermiştir.

Medya Kariyeri ve Halk Nezdindeki Yeri

Televizyon programlarında yaptığı açıklamalar, onu Türkiye’nin en çok konuşulan ilahiyatçılarından biri hâline getirdi. Net, cesur ve bilimsel üslubu sayesinde geniş kitlelerle bağ kurdu.

Ödüller ve Yaşam Boyu Katkıları

Çalışmaları nedeniyle birçok akademik ve kültürel ödüle layık görüldü. Hem Türkiye’de hem dünyada saygın bir akademik figür olarak kabul edilir.

Ölümü ve Ardında Bıraktığı Miras

22 Haziran 2016’da hayatını kaybeden Yaşar Nuri Öztürk, geride onlarca eser, binlerce öğrenci ve geniş bir fikir mirası bıraktı. Bugün hâlâ konuşulan ve tartışılan görüşleri, onun düşünsel etkisinin kalıcılığını gösterir.

YAŞAR NURİ ÖZTÜRK’ÜN ESERLERİ

KUR’AN, TEFSİR VE DİNİ YORUM ESERLERİ

Eser Yayımlanma Yılı

Kur’an’daki İslam 1993

Kur’an-ı Kerim Meali 1995

Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Meali 1999

Kur’an’ın Temel Kavramları (2 Cilt) 1993

Kur’an Açısından Küresel Afetler (?)

Kur’an Penceresinden Kurtuluş Savaşı’na Bir Bakış 1994

Kur’an Işığında İslâm 1993

Kur’an’dan Hayata Ölüm Ötesine (?)

Kur’an’daki Namaz 1994

Kur’an’daki Zekât 1994

Kur’an’daki Oruç 1994

Kur’an’daki Hac 1994

Kur’an’a Yakınlaşmalar (?)

Kur’an’ın Öğrettiği Dua (?)

Kur’an’daki Dinin Temeli (?)

Kur’an’da Şeytan ve Düşmanları (?)

Kur’an’da Akılcılık (?)

Kur’an’da İslam Hukuku (?)

TEOLOJİ, FELSEFE, TASAVVUF, İNANÇ

Eser Yayımlanma Yılı

Tasavvufun Ruhu ve Tarikatlar 1992

Allah ile Aldatmak 2008

İslam’da Reform 1993

İslam’ın Yeniden Yorumlanması 1997

Batılılaşma ve Din 1989

Dinde Yeni Arayışlar 1996

Din ve İnsan (?)

İnsanlığın Dirilişi 1995

İman ve İnsan (?)

İslam’da Büyük Günahlar 1997

İslam Felsefesi ve Modern Çağ (?)

İslam’ın Dirilişi 1994

İslam Nasıl Yükselir? (?)

Akıl, Bilim ve Din (?)

İslam’ın Temel Yapısı (?)

HURAFE, ELEŞTİREL ESERLER

Eser Yayımlanma Yılı

Hurafeler ve Hakikat 1990

Din Maskesi Altında 1998

Din Adına Yalanlar (?)

Dinin Kötüye Kullanılması (?)

Emevi Dinciliğine Karşı Mücadelenin Öncüsü Ebu Zer 1992

İslam’da Yanlış Algılar (?)

Dine Karşı Din (?)

Din Oyunları (?)

Halkın Diliyle Yaşar Nuri (dizi) (?)

TARİH, TOPLUM, SİYASET

Eser Yayımlanma Yılı

Türkçe İbadet 1994

Mustafa Kemal ve Kur’an 1995

Atatürk’e Göre Türkçe İbadet (?)

Laiklik ve İslam 2003

Laiklik Dine Aykırı Değildir (?)

Türk Aydınının Dramı 1993

Cumhuriyet ve İslam 1994

21. Yüzyılda İslam 1994

Türkiye ve İslam 1992

Türkiye’nin Din Anlayışı (?)

Demokrasi ve İslam 1996

Siyasal İslam’ın Çöküşü 2001

Çağdaş Dünyada İslam (?)

Modernleşme ve Din (?)

Ortadoğu’da Din ve Siyaset (?)

MANEVİ GELİŞİM, AHLAK VE YAŞAM FELSEFESİ

İnsan ve Allah

İnsanın Özü

İnsanın Kendini Keşfi

Kainatın Ruhu

Ahlak ve İnsan

Aydınlık Bir Hayat

Ruhun Derinlikleri

Bilgelik ve Hakikat

Sevgi, Ahlak ve Din

BİLİMSEL VE AKADEMİK YAYINLAR

İslam Hukukunun Temelleri

Kelam İlmi ve Çağdaş Yorum

İslam Felsefesi Dersleri

İslam Tarihi Üzerine İncelemeler

İslam ve Bilim

İslam’ın Evrensel Mesajı

Modern Çağda Tefsir

Fıkıh ve Modern Zamanlar

Türkiye’de Din Eğitimi

İslam ve İnsan Hakları

Yorum ve Hakikat

Akademik Makaleler (çeşitli derlemeler)

Uluslararası Konferans Bildirileri (çeşitli derlemeler)

ÖZETLE Yaşar Nuri Öztürk kimdir?

Modern İslam düşüncesine yön veren ilahiyatçı, akademisyen, hukukçu ve yazar.

Kur’an’daki İslam, Allah ile Aldatmak, Türkçe İbadet en bilinen eserleridir. İslam hukuku, kelam, felsefe, modern tefsir alanlarında uzman kabul edilirdi.

Evet, 2002–2007 yılları arasında milletvekilliği yapmıştır.

Dinin hurafelerden arındırılması ve Kur’an merkezli bir İslam anlayışını benimserdi.

Uzun süren kanser tedavisinin ardından vefat etmiştir.

Sonuç

Yaşar Nuri Öztürk’ün Gelecek Nesillere Bıraktığı Mesaj

Yaşar Nuri Öztürk; ilmi cesareti, akılcı yaklaşımı ve Kur’an merkezli anlayışıyla Türkiye’nin en önemli düşünürlerinden biri olarak kabul edilir. Onun çalışmaları, modern dünyada dini anlamaya çalışan herkes için güçlü bir rehber niteliğindedir. Yaşamı, fikirleri ve eserleri, gelecek nesillere hem ilham hem de önemli bir kaynak oluşturmaya devam etmektedir.