Altı Günlük Macera

(Anneme Söyleme)

*

Hasan GÜLERYÜZ

*

Doğan Soydan,

Özlem Yayınevi, 2019

(Gençlik Romanı)

*

Altı Günlük Macera, Doğan Soydan’ın 2019’larda Özlem Yayınevi tarafından yayınlanmış çocuk romanı.

Yazar, Türkçe öğretmenidir. Cümle kurgusu sağlam, yöresel değerleri, atasözü, deyimleri romanda çokça kullanarak kültürel bir koza oluşturuyor.

Çocuk edebiyatı ve çocuğa göre kitap yazmak kolay bir yaratım alanı değildir. Birçok ünlü çocukluk anılarını yazarak, biraz da zenginleştirerek çocuk edebiyatı yazdığını sanır. Genelde de bu göle girenler büyük oranda ders verici (didaktik, öğretici, öğüt verici) çalışmalar yaparlar. Oysa çocuk sınırları çizilemeyen, hayal gücü, yeniliklere açıklığı, keşifçiliği, merakı ve yaratıcılığı dikkate alınmaz.

Soydan’ın çalışması Okul bağlantılı, sınıf ortamından beslenen, öğretim ortamına dayalı bir çalışma. Meraklı bir çocuk olan Erhan, babasının lise öğrenimi için verdiği parayı alıp evden çıkarak bir maceraya atılır. Kitapta altı günlük bu macera anlatılmaktadır.

Büyük olasılıkla Maraş ya da Elbistan merkezli çıkış, dört mevsimini bildiğim Adana’ya kadar uzanır. Otobüs yolculuğunda Erhan’ın yanına kitap okuyan Orhan adında bir adam oturur. Yazar “Gavur Dağı, Alman Çeşmesi” sözcükleriyle “Gavurun Dağı ya da Dağ gavur olur mu? Bir de Alman Pınarı olur mu?” ironi yapar. Orhan, eğitimli ve kültürlü biridir. Gavur Dağ’ın “Nur Dağı” olarak adının değiştiğini anlatır. Dağlarda üzerine konuşurken Dağların, ormanların geyiklerinden söz açılır. “Ala Geyik” avı ele alınır.

Erhan’ın büyük olasılıkla Adana’da kalır. Sinemaya gider, parkları gezer. Kente ilişkin birçok gözlemlerde bulunur. Parası biter. Bir lokantada iş arar, birkaç kuruş para kazandıktan sonra ayrılacağı için, lokanta sahibi ona iş vermez.

Hal böyle olunca Erhan sokakta kalır, banklarda yatar. “Kul bunalmayınca Hızır yetişmez!” sözü “Kul bunalınca Hızır yetişir!”'e uygun olarak ilkokuldan sınıf arkadaşı “Ramazan’a” rastlar. Ramazan üç tekerlekli arabayla simit, börek satıyordu. Erhan maceraya çıktı; ama, gözü hep arkadaydı. Eve bir an önce dönmek istiyordu. Sanki annesinin sözleri onun yönetici belleğini oluşturuyordu. Ramazan otobüs biletini aldı, harçlığını verdi ve onu otobüse bindirdi.

Çocuk romanı içinde geleneksel Türk kültürü işleniyordu. Sahici, inandırıcı bir izlekle yol alıyor. Bu yapıda çocuk edebiyatı örnekleri çok değil. Ergenliğe yeni girmiş çocuklar da bu kültürle dünyayı çevreyi algılıyor ve yaşıyorlardı. Deyimler, atasözleri, geleneksel kültür kodlarıyla düşünüyor ve iş görüyorlardı.

Bana göre Erhan macera yola çıktı; ama, gözü kesmedi, erkenden eve döndü.

Kitap sıkmıyor ve kendini okutturuyor.